Sleets

Al 162 jaar worden op min of meer dezelfde wijze kabinetten in elkaar gezet. Het was de liberaal Thorbecke die hier vorm aan gaf met een Grondwet die de basis vormt voor onze parlementaire democratie. Nu is er niets mis met deze Grondwet, maar wel met de wijze waarop de kabinetsvorming plaatsvindt. De voorspelbaarheid van mislukkingen tot nu toe is tenenkrommend, frustrerend en uiteindelijk ook kostbaar voor ’s lands economie.
Sinds het begin van de 21ste eeuw is de basis van de parlementaire democratie sterk veranderd. De grootste partij vertegenwoordigt nog maar net 20% van de kiezers, (nieuwe) media bepalen de beeldvorming van politici, hun optredens en steeds sterker de besluitvorming. Parlementariër zijn is geen ambacht meer, maar een carièrrestap. Inhoudelijkheid legt het af tegen de waan van de dag. Populisme is norm geworden. Daarbij verkeren we in de ergste economische crisis in tachtig jaar, die zeker nog jaren pijnlijke begrotingskeuzes zal vragen.
Toch blijft het proces van kabinetsvorming al anderhalve eeuw ongewijzigd. De drie partijen die al 65 jaar de dienst uitmaken hebben het mandaat van de kabinetsvorming naar zich toe getrokken en laten de koningin hierin figureren. Vier verschillende informateurs deden in de afgelopen vijftig dagen pogingen om een kabinet te vormen. Uiteindelijk blijft er slechts een optie over: een middenkabinet van die drie partijen. Tenminste als Job Cohen, bijgestaan door zijn autodidactische financieel specialist Ronald Plastkerk, na veel poppenkast uiteindelijk instemt. Mocht dit kabinet als nationale reddingsboei er dan toch komen is het bijvoorbaat mislukt.
Dit kabinet zal dan na bijna een eeuw weer een liberale minister president kennen. Wekelijks zal hij of zij in de Trêveszaal alleen negativisme en vooral onderling wantrouwen aantreffen als uitkomst dit proces van kabinetsvorming. Hopelijk zal hij of zij zichzelf dan de vraag stellen: kan dit niet anders? Laat deze premier inspiratie vinden bij zijn liberale voorganger Thorbecke en met noodzakelijke voorstellen komen om de bestuurbaarheid van Nederland te redden.
Politieke innovatie dus. Daar is geen Innovatieplatform voor nodig maar slechts de broodnodige moed buiten bestaande kaders te denken en standvastig te handelen. Meer is innovatie ook niet.