Regeerakkoord miskent grote belang van internet

Voor productiviteit, onderwijs, mobiliteit is internet cruciaal. Het kabinet zwijgt erover. Mijn handen jeuken.

Afgelopen donderdag stond het nieuwe kabinet met de koningin op de trap van Huis ten Bosch. Een ploeg die, zo lezen we in het coalitieakkoord, ‘samen wil werken aan groei, duurzaamheid, respect en solidariteit’. Voorgenomen beleid wordt gedragen door zes pijlers, die vragen om een concrete uitwerking en om een ambitieuze investeringsagenda.
Het is minstens zo interessant om na te gaan wat er allemaal niet in het coalitieakkoord staat, als wat er wel in staat. Immers, wat er over de grote thema’s van deze tijd niet in staat zal snel aan de aandacht van het kabinet ontsnappen en daardoor geen deel uitmaken van die ambitieuze investeringsagenda.

Uit de zelfbenoemde duidelijke visie van deze coalitie blijkt in ieder geval dat het kabinet kennelijk niets, maar dan ook niets begrijpt van de mogelijkheden én onmogelijkheden van internet en de impact daarvan op onze globaliserende samenleving. Zo wordt het woord ‘internet’ in het akkoord slechts eenmaal gebruikt. Dat is in het hoofdstuk ‘Veiligheid, stabiliteit en respect’.
Leest u even mee: ‘Teneinde radicaliserende boodschappen en voorlichting over middelen van terreur te bestrijden, wordt voorzien in de mogelijkheid om het doorgeven van boodschappen door “internet-providers” te verbieden’.
Nog los van de vraag of je dat zou moeten willen, kan deze mogelijkheid om technisch praktische redenen nooit worden waargemaakt. Deze misplaatste veronderstelling is op zijn minst verontrustend.
Nog een voorbeeld. De tweede pijler onder het kabinetsbeleid van de komende jaren is volgens het coalitieakkoord ‘een innovatieve, concurrerende en ondernemende economie.’ Onderwijs als de motor van het innoverend vermogen van die gewenste sterke economie. En wat wordt als belangrijk instrumenteel beleidsuitgangspunt in dit akkoord vastgelegd? Het gratis ter beschikking stellen van schoolboeken! Dit in een tijd dat de gemiddelde tiener, om maar even te chargeren, op zijn twaalfde blindtypend foutloos 300 tekens per minuut haalt en meer tijd achter zijn pc zit dan voor de tv.
Educatieve uitgevers hebben de laatste jaren miljoenen geïnvesteerd in de ontwikkeling van hoge kwaliteit ‘online content’. Investeringen die zij nota bene konden doen door de marges op de schoolboeken. Door de schoolboeken nu gratis te maken zal de komende jaren de noodzakelijke transitie naar ‘online’ geblokkeerd worden en het gat tussen het onderwijs en de leefwereld van scholieren alleen nog maar vergroot worden.
Naast onderwijs zijn in het coalitieakkoord nog een groot aantal speerpunten aan te wijzen die met heel wat meer creativiteit uitgewerkt kunnen worden, gebruikmakend van internet gerelateerde ideeën en beschikbare technologieën. Denk bijvoorbeeld aan het oplossen van de congestie op de Nederlandse wegen, het terugdringen van de bureaucratie bij de overheid en in de gezondheidszorg, en het verminderen van de administratieve lastendruk.
Dit is niet alleen wenselijk, maar zelfs strikt noodzakelijk. Waarom? Het kabinet baseert al zijn investeringen in nieuw beleid op een reële gemiddelde economische groei van 2 procent. De beschikbare arbeidsreserve in Nederland is te klein om deze groei structureel mogelijk te maken.
Alternatief zou zijn om de grenzen wijd open te zetten voor arbeidskrachten vanuit de Europese Unie of elders. Dit lijkt politiek niet haalbaar en valt daarom als optie af. Blijft over dat deze structurele groei gedragen wordt door een verhoging van de arbeidsproductiviteit. Over dit laatste is in deze context echter in het coalitieakkoord niets terug te vinden. In onze steeds kennisintensievere economie is productiviteitsverhoging zonder innovatief gebruik te maken van internet ondenkbaar. Daarom maak ik me grote zorgen over de haalbaarheid van dit gehele akkoord.
Mijn handen jeuken om dit coalitieakkoord te herschrijven in het licht en de mogelijkheden van deze tijd. Immers ‘samen werken, samen leven’ in het internettijdperk biedt een onmetelijk ruimer perspectief dan nu in het coalitieakkoord wordt geboden.

Herb Prooy heeft in het Zakenkabinet de portefeuille Geld Verdienen. Zie voor eerdere publicaties van de zes leden van het Zakenkabinet: www.fd.nl/zakenkabinet.