Archaïsch

In 1927 bekrachtigde koningin Wilhelmina de cao-wet. Tien jaar later volgde een aanvulling: de wet tot het algemeen verbindend verklaren van cao’s. Anno 2010 valt bijna 85% van alle werknemers in Nederland onder een of andere cao. Niet of nauwelijks worden vragen gesteld over nut en noodzaak van het hebben van een cao.
Wel vreemd. Arbeidsverhoudingen zijn veranderd, schrijnende armoede is uitgebannen, arbeiders zijn werknemers die aangesproken worden op persoonlijke verantwoordelijkheid en moeten steeds meer voor zichzelf — leren — zorgen.
Cao-afspraken worden gemaakt door werkgevers en vakbonden. Hierbij hebben vakbondsleden, bij elkaar minder dan 10% van werkend Nederland, een beslissende stem. Vervolgens verklaart de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de cao bindend voor een hele bedrijfstak — vrijwel alle bedrijfstak-cao’s zijn algemeen bindend verklaard. Wat een archaïsche betutteling anno 2010.
Daarnaast blijken de cao en de hele machtstructuur van werkgevers en vakbonden beknellend te werken voor de economische ontwikkeling en concurrentiekracht van Nederland. Recent voorbeeld zijn de schermutselingen op de postmarkt. Daar wordt al jaren een poging gedaan deze te liberaliseren. Dit zou moeten leiden tot concurrentie en daardoor marktconforme tarieven voor de postbezorging.
Er waren zowaar twee bedrijven die de concurrentie met monopolist TNT Post aandurfden. Hun concurrentievoordeel ligt bij een andere kostenstructuur doordat zij werken met flexibele arbeidskrachten — die blijkbaar de arbeidsvoorwaarden aantrekkelijk vinden.
Afgelopen week heeft het Haags gerechtshof vastgesteld dat de nieuwe postbedrijven zich moeten houden aan de cao en verplicht deze nieuwe bedrijven een minimaal aantal postbezorgers in vaste dienst te nemen. Voor deze vaste medewerkers gelden dan ook de bepalingen van de bindend verklaarde ‘dure’ bedrijfstak-cao. Weg concurrentievoordeel en dus bestaansrecht, einde ‘liberalisering’.
Nu Nederland toch op de schop moet om voor toekomstige generaties vergelijkbare welvaart te kunnen bieden, hoort daar de herziening van de cao-wet uit 1927 zeker bij. Want zonder concurrerende economie zijn we bij voorbaat kansloos.

Bekijk nu ook mijn videoblog op www.fd.nl/optiek/blogs.